Stała, dozowana doustnie postać leku, produkowana według recepty (łac. pilulae).
Były to ręcznie wytwarzane przez aptekarza kulki lub walce, o średnicy kilku milimetrów i niewielkiej masie od 0,1 do 0,3 grama. Niestety nie udało się ustalić, kto i kiedy sporządził pierwsze pigułki. Być może miało to miejsce już w I lub II wieku naszej ery, a pierwszym, który wykonywał pigułki był rzymski lekarz Galen?
Jedno jest pewne - aptekarzy nazywano kiedyś pigularzami.
Żeby zrobić pigułki, to najpierw sporządzano masę pigułkową z cukru, laktozy, korzenia lukrecji, środków wiążących, gliceryny lub wody, następnie dodawano ekstrakty roślinne, lub inne substancje czynne.
Po dokładnym wymieszaniu wszystkich składników na przykład w moździerzu, z plastycznej masy oddzielano ustalone porcje i toczono z nich drobne walce lub kulki.
Dla ułatwienia formowania, oraz zapobiegania sklejania pigułek w opakowaniu, stosowano talk, kakao, lub zarodniki widłaka.
W postaci pigułek podawano środki farmaceutyczne silnie działające, o przykrym smaku i zapachu, drażniące jamę ustną i przełyk.
Obecnie pigułek się już nie używa - zostały skutecznie wyparte przez tabletki. Ich wrażliwość na zanieczyszczenia mikrobiologiczne była ich największą wadą.
Poza tym na rynku dostępny jest tak szeroki asortyment gotowych leków doustnych, że pigułki nie są już praktycznie przepisywane przez lekarzy.
W języku potocznym słowem pigułka nazywa się często tabletkę.
