Nazwa pochodzi od greckiego słowa βαρύς - ciężki, co związane jest z dużą gęstością jego minerału - barytu.
Bar odkryty został w 1774 roku przez szwedzkiego chemika C. W. Scheelego, zaś w stanie czystym wyodrębnił go jako pierwszy Humphry Davy w roku 1808.
Polską nazwę: bar zaproponował Filip Walter.
To metal, który należy do grupy metali lekkich - jest bardziej miękki niż cynk, lecz twardszy od ołowiu.
Ten srebrzystobiały, miękki metal ma właściwości chemiczne podobne do potasu - jest bardzo reaktywny chemicznie. Na powietrzu szybko utlenia się do tlenku BaO i nadtlenku BaO2. 
Reagując z wodą, rozkłada ją i wydziela wodór, tworząc wodorotlenek baru, który jest mocną zasadą.
Sole baru są bezbarwne, zawierają kation Ba2+, który należy do IV grupy analitycznej, barwią płomień na zielony kolor. Rozpuszczalne sole baru są toksyczne.
